NAV to norweski urząd zajmujący się pracą i świadczeniami socjalnymi – od rejestracji osób szukających pracy, przez zasiłki, po zwolnienia chorobowe i emerytury. Każdy, kto mieszka i pracuje w Norwegii, ma z nim prędzej czy później kontakt. Większość spraw załatwia się przez internet (nav.no), ale listy i decyzje są pisane językiem urzędowym, który na początku wydaje się nieprzenikniony.
Ten tekst uczy słów i zwrotów. Nie opisuje, komu i jakie świadczenia przysługują – to zależy od Twojej sytuacji, a zasady się zmieniają. Zawsze sprawdzaj aktualne informacje na nav.no albo pytaj bezpośrednio w urzędzie.
Słowa, które musisz rozpoznać
Te słowa są „szkieletem” prawie każdego pisma z NAV:
| Słowo | Znaczenie |
|---|---|
| en sak | sprawa |
| en søknad | wniosek |
| søke om | ubiegać się o |
| et vedtak | decyzja |
| innvilget | przyznane |
| avslag | odmowa |
| en klage | odwołanie |
| en saksbehandler | urzędnik prowadzący |
Gdy otwierasz list, najpierw szukaj słowa vedtak. Jeśli jest w tytule, to znaczy, że urząd podjął decyzję w Twojej sprawie. Potem szukaj innvilget albo avslag – to odpowiedź na najważniejsze pytanie.
Jak zbudowany jest list z decyzją
Decyzja ma zwykle kilka stałych części. Ich nagłówki wyglądają mniej więcej tak:
- Vedtak albo Vi har innvilget søknaden din – decyzja / przyznaliśmy Twój wniosek.
- Vi har avslått søknaden din – odrzuciliśmy Twój wniosek.
- Begrunnelse – uzasadnienie. Tu urząd wyjaśnia, dlaczego zdecydował tak, a nie inaczej.
- Du har rett til å klage – masz prawo się odwołać.
- Klagefrist – termin na odwołanie. Konkretny termin jest zawsze podany w liście, czytaj go uważnie.
- Du har rett til innsyn i saken din – masz prawo wglądu w swoją sprawę.
Zwróć uwagę na formę søknaden din – „twój wniosek”. W norweskim zaimek dzierżawczy zwykle stoi po rzeczowniku w formie określonej. Ćwiczysz to od darmowej lekcji 4.
Prośby o dokumenty
Częsty list to nie decyzja, tylko prośba o uzupełnienie. Rozpoznasz ją po słowach:
| Słowo lub zwrot | Znaczenie |
|---|---|
| dokumentasjon | dokumenty, dowody |
| et vedlegg | załącznik |
| ettersende | dosłać |
| Vi mangler … | Brakuje nam … |
| innen | do (daty) |
| opplysninger | dane, informacje |
Zdanie Vi mangler dokumentasjon for å behandle søknaden din znaczy: „Brakuje nam dokumentów, żeby rozpatrzyć Twój wniosek”. Jeśli przy nim stoi innen i data, to jest termin, do którego trzeba coś dosłać.
Meldekort i inne słowa „z ekranu”
Na stronie i w aplikacji spotkasz kilka słów, które warto znać:
- et meldekort – karta zgłoszeniowa, którą osoby zarejestrowane w NAV wypełniają regularnie i w której podają m.in., czy pracowały.
- arbeidssøker – osoba poszukująca pracy; registrere seg som arbeidssøker – zarejestrować się jako poszukujący pracy.
- dagpenger – zasiłek dla osób, które straciły pracę.
- sykepenger – świadczenie chorobowe.
- permittert – czasowo zwolniony (gdy firma czasowo nie ma dla Ciebie pracy).
- Min side – Twoja strona po zalogowaniu na nav.no.
- Send inn – wyślij.
Czy któreś z tych świadczeń Ci przysługuje i na jakich warunkach, sprawdzisz tylko na nav.no lub w rozmowie z urzędem.
Zdania do rozmowy z NAV
Z NAV można rozmawiać przez telefon, czat albo w lokalnym biurze. Te zdania pasują wszędzie:
- Jeg har fått et brev fra NAV, og jeg forstår det ikke helt. – Dostałem list z NAV i nie do końca go rozumiem.
- Kan du forklare hva dette betyr? – Możesz wyjaśnić, co to znaczy?
- Hva må jeg gjøre nå? – Co muszę teraz zrobić?
- Hvilke dokumenter må jeg sende? – Jakie dokumenty muszę wysłać?
- Når får jeg svar? – Kiedy dostanę odpowiedź?
- Jeg vil gjerne klage på vedtaket. – Chciałbym odwołać się od decyzji.
- Kan jeg snakke med saksbehandleren min? – Mogę porozmawiać z moim urzędnikiem prowadzącym?
- Jeg trenger tolk. – Potrzebuję tłumacza.
Ostatnie zdanie warto znać. Jeśli rozmowa dotyczy ważnej sprawy, a Twój norweski jeszcze na to nie wystarcza, zapytaj o możliwość rozmowy z tłumaczem – to lepsze niż zgadywanie.
Polacy czasem traktują każdy list z NAV jak zwykłą informację i odkładają go na później. Jeśli w liście jest vedtak, frist albo innen, przeczytaj go od razu i zrób notatkę, co i do kiedy – terminy w takich pismach są ważne.
Mini-dialog przez telefon
- NAV, hva kan jeg hjelpe deg med?
- Hei, jeg har fått et brev om søknaden min, men jeg forstår ikke alt.
- Har du fødselsnummeret ditt?
- Ja, det er …
- Takk. Vi mangler et vedlegg. Du kan ettersende det på Min side.
- Ok, takk. Hvor lang tid tar det etterpå?
Tłumaczenie: NAV, w czym mogę pomóc? – Dzień dobry, dostałem list w sprawie mojego wniosku, ale nie wszystko rozumiem. – Masz swój numer osobisty? – Tak, to … – Dziękuję. Brakuje nam załącznika. Możesz go dosłać na Min side. – Dobrze, dziękuję. Ile to potrwa potem?
Rozmowy telefoniczne i wiadomości ćwiczysz w lekcji 31, a słownictwo urzędowe (folkeregister, numer ID) w lekcji 29. Słowa z listów podatkowych opisaliśmy w tekście Skattekort i skattemelding – słownictwo.
Ćwiczenie na dziś
Przeczytaj na głos trzy zdania i przetłumacz je bez zaglądania wyżej: Vi har innvilget søknaden din., Vi mangler dokumentasjon., Du har rett til å klage.. Klucz: przyznaliśmy Twój wniosek; brakuje nam dokumentów; masz prawo się odwołać. Potem powiedz z pamięci Jeg vil gjerne klage på vedtaket. Słowa dopisz do fiszek – sprawdzisz je też w słowniku.
Przećwicz to w kursie — cztery pierwsze lekcje za darmo
Norweski w głowie prowadzi od A1 do B2 w 80 lekcjach: każde słowo i zdanie z nagraniem lektora, ćwiczenia sprawdzają się same. Cały kurs: 150 zł / 379 kr / 34 € za 12 miesięcy (ok. 41 gr dziennie) albo 300 zł / 769 kr / 69 € na zawsze — płacisz raz, nic nie odnawia się samo.
Zacznij lekcję 1 za darmoZobacz oba planyNajczęstsze pytania
Co znaczy vedtak w liście z NAV?
Vedtak to decyzja urzędu w Twojej sprawie. W liście z decyzją szukaj słów „innvilget” (przyznane) lub „avslag” (odmowa) oraz informacji o prawie do odwołania.
Co to jest meldekort?
Meldekort to karta zgłoszeniowa, którą osoby zarejestrowane w NAV wypełniają regularnie, podając m.in. informacje o pracy. Aktualne zasady sprawdzisz na nav.no.
Jak powiedzieć po norwesku, że chcę się odwołać?
Powiedz lub napisz „Jeg vil gjerne klage på vedtaket” – chciałbym odwołać się od decyzji. Termin na odwołanie (klagefrist) jest zawsze podany w liście z decyzją.
Kim jest saksbehandler?
Saksbehandler to urzędnik, który prowadzi Twoją sprawę. Możesz poprosić o rozmowę z nim zdaniem „Kan jeg snakke med saksbehandleren min?”.
Czy mogę rozmawiać z NAV z pomocą tłumacza?
Możesz o to zapytać zdaniem „Jeg trenger tolk”. Jak i kiedy taka pomoc jest dostępna, sprawdź bezpośrednio w NAV lub na nav.no.