Pierwszy dzień w nowej pracy wygląda w Norwegii podobnie niezależnie od branży: ktoś Cię wita, pokazuje szatnię, przechodzisz krótkie szkolenie z bezpieczeństwa, dostajesz sprzęt i zaczynasz pracę obok kogoś doświadczonego. Język jest prosty, ale szybki i pełen skrótów. Ten tekst daje Ci zestaw zwrotów na każdy etap dnia.
Jeśli dopiero szukasz pracy, zacznij od tekstu Rozmowa o pracę po norwesku.
Przyjście i przedstawienie się
- Hei, jeg heter Tomasz. Jeg er ny her. – Cześć, mam na imię Tomasz. Jestem tu nowy.
- Jeg skal begynne i dag. – Zaczynam dzisiaj.
- Hvem er nærmeste leder? – Kto jest moim bezpośrednim przełożonym?
- Hvor skal jeg møte? – Gdzie mam się zgłosić?
- Hvor er garderoben? – Gdzie jest szatnia?
Słowo leder (kierownik) słyszysz w Norwegii częściej niż sjef. Zawody i miejsca pracy ćwiczysz w lekcji 5.
HMS i verneutstyr: bezpieczeństwo przede wszystkim
HMS to skrót od helse, miljø og sikkerhet – zdrowie, środowisko i bezpieczeństwo, czyli norweskie BHP. Prawie każda praca fizyczna zaczyna się od HMS-opplæring (szkolenia BHP). Słowa, które usłyszysz:
| Po norwesku | Po polsku |
|---|---|
| verneutstyr | sprzęt ochronny |
| hjelm | kask |
| vernesko | buty ochronne |
| hansker | rękawice |
| vernebriller | okulary ochronne |
| hørselsvern | ochronniki słuchu |
| refleksvest | kamizelka odblaskowa |
| nødutgang | wyjście ewakuacyjne |
Inne ważne słowa: førstehjelp (pierwsza pomoc), brannslukker (gaśnica), verneombud (przedstawiciel pracowników ds. bezpieczeństwa) i avvik – zgłoszenie nieprawidłowości. Zdanie Du må melde avvik znaczy „musisz zgłosić nieprawidłowość”. Na wielu budowach usłyszysz też o HMS-kort – karcie identyfikacyjnej pracownika; czy jest wymagana w Twojej pracy, powie Ci pracodawca.
Du må bruke hjelm. – Musisz nosić kask. Du kan ta pause nå. – Możesz teraz zrobić przerwę. Du skal ikke gå hit. – Nie wolno tu wchodzić. Po czasowniku modalnym kolejny czasownik stoi w bezokoliczniku bez å. Czasowniki modalne ćwiczysz w lekcji 22.
Ostrzeżenia, które warto rozpoznać od razu: Pass på! (uważaj!), Forsiktig! (ostrożnie!), Stopp!, Fare (niebezpieczeństwo).
Na budowie
- byggeplass – plac budowy, stillas – rusztowanie, verktøy – narzędzia.
- Hvor ligger verktøyet? – Gdzie są narzędzia?
- Kan du gi meg …? – Możesz mi podać …?
- Skal vi begynne her? – Zaczynamy tutaj?
- Jeg er ferdig med dette. Hva skal jeg gjøre nå? – Skończyłem to. Co mam teraz robić?
W magazynie
- lager – magazyn, pall – paleta, hylle – regał, półka, varer – towary.
- plukke – kompletować zamówienia, plukkliste – lista kompletacyjna, skanner – skaner.
- truck – wózek widłowy; kjøre truck – jeździć wózkiem.
- Hvor skal denne pallen? – Gdzie ma iść ta paleta?
- Skanneren virker ikke. – Skaner nie działa.
W sklepie
- kasse – kasa, kunde – klient, fylle på varer – uzupełniać towar.
- Trenger du pose? – Potrzebujesz torby?
- Vil du ha kvittering? – Chcesz paragon?
- Et øyeblikk, jeg skal spørre en kollega. – Chwileczkę, zapytam kolegę.
To ostatnie zdanie ratuje w każdej sytuacji, gdy klient pyta o coś, czego nie rozumiesz.
Pauser, skift i grafik
| Słowo | Znaczenie |
|---|---|
| pause | przerwa |
| lunsj / matpause | przerwa na posiłek |
| skift | zmiana |
| dagskift / kveldsskift | zmiana dzienna / wieczorna |
| nattskift | zmiana nocna |
| vakt | dyżur, zmiana (w sklepie, opiece) |
| turnus | grafik rotacyjny |
Przydatne pytania: Når har vi pause? – Kiedy mamy przerwę?, Hvor lenge varer pausen? – Jak długo trwa przerwa?, Når slutter skiftet? – Kiedy kończy się zmiana? Godziny i plan dnia ćwiczysz w lekcji 6.
Proszenie o pomoc
To najważniejsza część dnia. W Norwegii pytanie o pomoc to nie słabość, tylko dowód, że pracujesz odpowiedzialnie.
- Kan du vise meg hvordan dette fungerer? – Możesz mi pokazać, jak to działa?
- Kan du si det en gang til? – Możesz powtórzyć?
- Jeg forstår ikke helt. Kan du vise meg? – Nie do końca rozumiem. Możesz mi pokazać?
- Er dette riktig? – Czy tak jest dobrze?
- Hva heter dette på norsk? – Jak to się nazywa po norwesku?
Najczęstszy błąd pierwszego dnia: kiwanie głową i ja, ja, choć nic nie było jasne. Potem robisz zadanie źle i tracisz więcej czasu niż na jedno pytanie. Lepiej powiedz Kan du vise meg? – pokazanie jest szybsze niż tłumaczenie.
Język codziennej pracy – koledzy, zadania, e-maile – to temat lekcji 27.
Koniec zmiany
- Er jeg ferdig for i dag? – Czy na dziś skończyłem?
- Når skal jeg komme i morgen? – Na którą mam przyjść jutro?
- Takk for i dag! – Dzięki za dziś!
- Vi ses i morgen. – Do zobaczenia jutro.
Takk for i dag to typowe norweskie pożegnanie po pracy – mówi się je kolegom i szefowi.
Ćwiczenie na dziś
Powiedz na głos pięć zdań, po jednym na każdy etap z grafiki: przedstaw się, zapytaj o sprzęt ochronny, poproś o pokazanie zadania, zapytaj o przerwę i pożegnaj się. Klucz (przykład): Jeg er ny her. – Hvor får jeg verneutstyr? – Kan du vise meg? – Når har vi pause? – Takk for i dag!. Słowa z tabel dopisz do fiszek albo sprawdź w słowniku.
Przećwicz to w kursie — cztery pierwsze lekcje za darmo
Norweski w głowie prowadzi od A1 do B2 w 80 lekcjach: każde słowo i zdanie z nagraniem lektora, ćwiczenia sprawdzają się same. Cały kurs: 150 zł / 379 kr / 34 € za 12 miesięcy (ok. 41 gr dziennie) albo 300 zł / 769 kr / 69 € na zawsze — płacisz raz, nic nie odnawia się samo.
Zacznij lekcję 1 za darmoZobacz oba planyNajczęstsze pytania
Co oznacza skrót HMS w norweskiej pracy?
HMS to „helse, miljø og sikkerhet” – zdrowie, środowisko i bezpieczeństwo, czyli norweski odpowiednik BHP. Pierwszy dzień w pracy fizycznej zwykle zaczyna się od szkolenia HMS.
Jak jest po norwesku sprzęt ochronny?
Sprzęt ochronny to „verneutstyr”. Należą do niego m.in. hjelm (kask), vernesko (buty ochronne), hansker (rękawice) i vernebriller (okulary ochronne).
Jak poprosić o pomoc w pracy po norwesku?
Najprościej: „Kan du vise meg hvordan dette fungerer?” – możesz mi pokazać, jak to działa? Gdy czegoś nie zrozumiesz, powiedz „Kan du si det en gang til?”.
Co znaczy „Takk for i dag”?
„Takk for i dag” znaczy dosłownie „dzięki za dziś”. To typowe norweskie pożegnanie na koniec dnia pracy, mówione do kolegów i przełożonych.
Czym różni się skift od vakt?
Oba słowa oznaczają zmianę w pracy. „Skift” słyszysz częściej w przemyśle, na budowie i w magazynie, „vakt” – w handlu, opiece i służbie zdrowia.